Bezoek aan de Scavi Vaticani. . .

Zaterdag 12 mei 2007

"Scavi Vaticani..."
Bezoek aan de necropolis

img0ROME (Redactie) 13 mei 2007 - Op zaterdag 12 mei brachten leden van de Nederlands-Romeinse vereniging en anderen (waaronder veel parochianen en kerkgangers van de Friezenkerk), verdeeld over twee groepen, onder leiding van don Eric van Teijlingen een bezoek aan de Scavi Vaticani. De Scavi Vaticani betreffen een onder de Sint Pieterskerk uitgegraven Romeinse begraafplaats – necropolis of dodenstad – met diverse mausolea. Bij de archeologische opgravingen zijn ook het graf en enkele grafmonumenten van de heilige Apostel Petrus gevonden.

img1

img2
De traditie verhaalt dat Simon Petrus in Rome de marteldood stierf tijdens de vervolgingen van keizer Nero. Sommige historici zeggen dat de marteldood van Petrus plaatsvond in 64 na Chr.; anderen in 67. In het circus van Nero, welk gelegen was aan de voet van de Vaticaanse heuvel, stierf hij aan de kruisdood. Op z’n kop, aldus deze traditie, omdat hij zich niet waardig vond om op dezelfde wijze te sterven als zijn Heer.
Daarna werd zijn lichaam, waarschijnlijk door medechristenen, meegenomen en werd Petrus begraven tussen enkele andere graven op de Vaticaanse heuvel (ten noorden van het circus), waar een kleine Romeinse necropool was. Reeds tussen 147-161 na Chr. werd een eenvoudig monumentje (“memoria”) boven zijn graf geplaatst, welk in 320 na Chr. wordt opgenomen in een groter marmeren monument, dat Keizer Constantijn liet maken. Dit nieuwe, marmeren monument werd het middelpunt van de nieuwe basiliek die deze keizer tussen 320 en 360 na Chr. ter ere van Petrus liet bouwen. Deze kerk wordt in de zestiende eeuw gesloopt en vervangen door de huidige St. Pieterskerk.

Op basis van geloof en traditie werd beweerd dat (recht) onder het pauselijke altaar in de kerk zich het graf van de apostel Petrus bevond, maar wetenschappelijk was niets bewezen. In februari 1939 werden in de grotten onder de Sint Pieterskerk voorbereidende werkzaamheden verricht door werklui om de sarcofaag van paus Pius XI te plaatsen (die in die maand overleed). Bij deze werkzaamheden trof men onder de vloer van de kerk delen van een Romeinse muur aan. De nieuwsgierigheid was gewekt. Maar het was paus Pius XII die op 28 juni 1939 (de vooravond van het feest van H.H. Petrus en Paulus) het startsein gaf voor de opgravingen. Een team van vier archeologen heeft deze klus geklaard tussen 1939 en 1949 en 1953 en 1974. img2bDe archeologische opgravingen hebben een deel van de oorspronkelijke, heidense necropolis van de Vaticaanse heuvel blootgelegd. Dit deel was verdwenen onder de basiliek die door Constantijn is gebouwd. Het betreft een twintigtal mausolea, daterend uit de periode tussen 130 en 300 na Chr. In deze mausolea zijn diverse fraaie heidense sarcofagen gevonden, maar ook urnen en andere voorwerpen die te maken hebben met de begraafrituelen van de Romeinen. De vloeren, muren en plafonds van de mausolea zijn voorzien van prachtige fresco’s and mozaïeken met verwijzingen naar (heidense ideeën over) leven en dood. Ook zijn er enkele christelijke graven gevonden. Het betreft zeer waarschijnlijk herbegravingen die vlak vóór de bouw van de eerste basiliek rond 320 na Chr. hebben plaats gehad.

Bij deze archeologische onderzoekingen zijn ook resten van een skelet gevonden, die na wetenschappelijk onderzoek in de jaren zestig zeer waarschijnlijk de relieken van de Apostel Petrus zijn. Ze werden gevonden – en worden thans weer bewaard – in de zogeheten graffitimuur, die naast het “memoria”-monumentje staat en ook werd opgenomen in het grotere marmeren monument van Keizer Constantijn. Het graffitimuurtje staat (schuin) boven het Petrusgraf, maar recht onder het pausaltaar.
img3
De Scavi onder de St. Pieterskerk geniet bij toeristen en pelgrims geen grote bekendheid tussen alle monumenten en bezienswaardigheden van Rome. Dat is jammer want het is toch de meest bijzondere en heiligste plek van Rome: het graf van Petrus in de hoofdstad van het Romeinse rijk. En dit eenvoudige graf(monument) en de locatie van de relieken zijn werkelijk de steenrots waarop de Kerk gebouwd is, zoals de tekst in het Latijn aangeeft aan de binnenkant van de koepel: “tu es Petrus et super hanc petram aedificabo ecclesiam meam” (Matteüs 16:18).

 

Afdrukken E-mail