26ste Zondag door het jaar

Zondag 26 september 2010

"Profeet Amos tegen de rijken ..."
Zingevingcrisis, een crisis van humane waarden

Vooraf

img1

img2

Uitleg geschiedenis Teresa Murkens

img3

De Viering

Hoofdcelebrant: Mgr. Ad van Luyn sdb,
Aanvang: 10:30 uur


Intrede

img4

img5

Intredezang: "Dit is de dag die de Heer heeft gemaakt en gegeven..."

Opening en begroeting

img6

img7

Begroeting door pater Tiemen Brouwer, rector van de Friezenkerk

img8

Dienst van het Woord

img9

Eerste lezing: Amos 6, 1a.4.7; Ronald van den Houten, Almelo (Overijssel)

img10

Tussenzang: Psalm 146 “Een loflied voor de Heer, heel mijn leven..."

img11

img12

Tweede lezing: 1 Tim. 6, 11-16; Marcel Lebens, Nijmegen (Gld)

Evangelie

img13

img14

Lucas 16, 19-31; diaken Kees van Duin

Homilie

img14b

(De onderstaande tekst stamt niet woordelijk van Mgr. van Luyn, maar is een poging tot samenvatting door een toehoorder.)

Zusters en broeders,De eerste lezing van deze zondag bevat een hele actuele aanklacht van de profeet Amos tegen de rijken van Samaria: jullie leven in zelfgenoegzaamheid, zorgeloosheid, mateloosheid, zonder je te bekommeren om de onderdrukten in het volk Israël. Meer nog: jullie helpen de onderdrukking zelfs een handje.
Dat is een hele actuele boodschap in onze situatie van financiële crisis. Die boodschap geldt overal, hier in het rijke westen en wereldwijd. Mensen die het weten kunnen, stellen dat de financiële crisis enkele andere crises openbaart:

- We beleven een morele crisis (minister van financiën): "want er is geen balans tussen meer en genoeg, duurzaamheid en snel gewin, matiging en hebzucht" – matiging, duurzaamheid, iets genoeg vinden... dat heeft onlosmakelijk met waarden en zingeving van doen, en niet enkel met de strikte regels van de financiële en aandelenmarkten.

- We beleven dus ook een zingevingcrisis, een crisis van humane waarden (professor economie): “de crisis is een tijd om ons te bezinnen op wat echt van waarde is. Wat is echt belangrijk? De waardigheid van een persoon lijkt vooral af te hangen van de inhoud van de loonstrook of het netwerk.”

De christelijke traditie benadrukt echter, dat onze waarde niet hoeft voort te komen uit onze eigen prestaties of bezittingen, maar voortkomt uit onze relaties met anderen en met de Andere, die de Schepper en de Eeuwige wordt genoemd. We zijn als mens waardevol omdat wij gewild en geloofd zijn door de Schepper, die het welzijn van ieder mens op het oog heeft, onafhankelijk van de stand van onze spaarrekening, onze effecten portefeuille of onze maatschappelijke status. Daarom is deze meervoudige crisis een aanzet die om heroriëntatie vraagt: wat willen we als essentiële waarden doorgeven aan de komende generaties?

Het evangelie van deze zondag reikt ons nog een aantal andere elementen aan. De parabel van Lazarus en de rijke man is een "wake-up call". Jezus laat ons in deze parabel de juiste verhoudingen zien; dat wat echt waarde en zin heeft.

In onze samenleving kijken we op naar wie succes heeft en rijk is. We kennen de namen van de “bekende Nederlanders”, terwijl de massa marginalen geen naam of gezicht heeft. In de parabel die Jezus vertelt, heeft de rijke man opvallend genoeg géén naam. Hij is wel gelovige Jood (Abraham) maar praktisch een atheïst, zijn leven is een mateloos genieten, "iedere dag" feest, geen ogenblik om te denken aan het centrale gebod van de Joodse wet, geen blik over voor de arme Lazarus aan zijn poort. Die arme daarentegen blijft niet anoniem. Bij Jezus heeft juist de arme wèl een naam: die Lazarus, te arm om dagelijks brood te eten (geen kruimel), maar wel een innerlijke waardigheid. Zoals ieder mens door God gewild en bemind, want naar Zijn beeld geschapen. God bekommert zich om Lazarus, zoals ook Gods eigen naam aangeeft: Jezus, "God redt".

Dan sluiten beiden hun aardse leven af, eens en voorgoed, en nu blijkt wat hun werkelijke waarde was: Lazarus in de schoot van Abraham, vader van alle gelovigen, geloof in de vervulling van Gods verbond, tegen alle aardse hoop in: God erkent Lazarus, in zijn volledige menselijke waardigheid. De rijke daarentegen vindt zichzelf terug in de onderwereld, voorgoed gescheiden van het verbond, in zichzelf ingesloten, een onoverbrugbare kloof. Dan pas ziet hij Lazarus (echt in de betekenis van “iemand zien staan”) en vraagt hem om de compassie, die hijzelf bij het leven steeds Lazarus onthouden, geweigerd heeft.

Abraham antwoordt met de woorden "herinner je". Dit heeft voor de Joodse oren van de toehoorders zonder meer de bijklank van het “Shema Israël" – “Hoor, Luister Israël”, wat je iedere dag moest uitspreken en beleven, evenals je vijf broers. Jullie hebben/hadden de Wet en de Profeten. Samengevat is het eerste en voornaamste gebod en het tweede daaraan gelijk: God beminnen uit heel je hart en je naaste als jezelf. Dit dubbelgebod is de samenvatting van Wet en Profeten, het is de essentie van het verbond en van het geloof van de vaderen: geloof is relationeel. Alleen door de twee wezenlijke relaties in liefde te beleven (met de ander en de Ander) word je een menselijke persoon, beleef je je menselijke waardigheid en erken je die bij elke mens als je naaste.

Dezelfde boodschap vinden we overal door het evangelie van Jezus heen gestrooid:

- Wees barmhartig zoals je hemelse Vader barmhartig is - heb een hart voor de ander, je naaste: ontferm je over hem, zoals God dat doet.
- De barmhartige Samaritaan: "doe dit en je zult leven" (Lc.10).
- De werken van barmhartigheid (Mt.25): het enige criterium, waarop de waarde van een mensenleven door de Mensenzoon bij zijn komst bepaald wordt, is eigenlijk bijna tergend simpel: wat je aan de minsten gedaan hebt, heb je Mij gedaan. Het komt erop aan Jezus concreet, dag in dag uit te herkennen langs onze weg.
- Paulus aan Timotheus: streef naar gerechtigheid .... volbreng wat je in geloof belijdt, strijd de goede strijd van het geloof, grijp het eeuwige leven!

In al die uitspraken licht op: de liefde is de enige weg, die niet doodloopt.

img15

Credo

img16

img17

Voorbeden

Bisschop: Het Woord van God, dat we zojuist beluisterden, spoort ons aan om de armen niet uit het oog te verliezen, om onze hoop te stellen op Gods gerechtigheid en een nieuwe levensstijl aan te hangen in soberheid en vrijgevigheid. :

img18

Lector: (Mr. John Bakker, voorzitter economencollege) Bidden we dat de kerk steeds meer leeft uit het evangelisch ideaal van de liefde, zodat de plagen en de wonden van de armen van onze tijd worden verzacht.
Laat ons bidden en zingen…

Dat de leiders van de volkeren zich inspannen om wetten te vervaardigen die alles wat onrechtvaardig is wegnemen uit de sociale structuren; dat op deze manier ook voor de minder draagkrachtigen een waardig leven wordt gegarandeerd.
Laat ons bidden en zingen…

Bidden we dat degenen die rijkdommen bezitten en leven in overvloed, hun hart openen voor de noden van hun broeders en genereus hun goederen ter beschikking stellen.
Laat ons bidden en zingen…

Bidden we dat degenen die in Christus geloven, niet berusten in de openlijke onrechtvaardige verhoudingen, die er in de wereld zijn; dat zij initiatieven ondersteunen die een gelijke verdeling van de goederen der aarde tot doel hebben.
Laat ons bidden en zingen…

Voor de zieken onder ons, in de parochiegemeenschap, in familie- en vriendenkring, in het bijzonder voor pastoor Küppers uit Cuyk, dat zij gesterkt mogen worden door ons gebed, dat zij omringd worden door de liefde en zorg van hun dierbaren.
Laat ons bidden en zingen…

Bidden we voor allen die ons dierbaar zijn en die uit ons midden zijn heengegaan, in het bijzonder voor de vader van zr. Anima Christi, die eergisteren is overleden: dat de Heer zich in zijn liefdevolle barmhartigheid over al onze gestorvenen mag ontfermen en hen mag opnemen in zijn eeuwig licht.
Laat ons bidden en zingen…

Bidden wij uit dankbaarheid voor een 25-jarig huwelijk en bidden wij voor het welslagen van de bedevaart van het Bisdom Rotterdam naar de Eeuwige Stad. Moge de pelgrims inspiratie en bemoediging ontmoeten.

Priester: Luister, Heer, naar hetgeen wij, uw gelovigen, u vertrouwvol vragen. Gij die recht verschaft aan de onderdrukten en het leven op het oog hebt van alle mensen, maak, dat wij levend teken worden van uw liefde en barmhartigheid voor de mensen, door Christus onze Heer. Amen

Eucharistische Dienst

img19

Offerande

img20

Collecte

img21

Gebed over de Gaven

img22

Vredeswens

Communie

img23

img24

img25

Slot

img26

Dankwoord door pater Tiemen Brouwer

img27

Zending en zegen: .

img28

"Mijn schild ende betrouwen..."

img29

Na de Viering

img30

img31

img32

img33

img34

img35

img36

img37

img39

img41

img42

img43

img44

img45

Met dank aan Annelies voor de heerlijke koffie

img46

 

Afdrukken E-mail