Johannes Paulus II de superpaus wordt zalig - Trouw.nl

(Bron Trouw.nl - 30 april 2011)

Rome loopt vol voor de zaligverklaring van Johannes Paulus II, de paus die record na record vestigde.

Zelf is de hoofdpersoon er morgen niet bij, zoals altijd bij een zaligverklaring. Maar zelfs wie zomaar in Rome is, zal merken dat er iets speelt rond de vorige paus, Johannes Paulus II. Vanaf alle kraampjes en boekwinkels kijkt zijn portret de mensenmenigte aan. Het is zover: het bureau zaligverklaringen heeft groen licht gegeven. Morgen om tien uur begint de plechtigheid waarbij de huidige paus Benedictus XVI voorgaat. Eindelijk, zuchten sommigen, die er voor hun gevoel lang op hebben moeten wachten. Anderen schudden het hoofd over deze overhaaste actie, slechts zes jaar en een krappe maand na Johannes Paulus' dood op 2 april 2005. Niet alleen heeft hij na zijn dood een wonder bewerkstelligd, (voorwaarde voor zaligverklaring), maar ook het record gevestigd van de snelste zaligverklaring. Titelhoudster Moeder Teresa is door Johannes Paulus II met tien dagen verslagen.

Zaligverklaringen zijn er wel vaker, maar deze is toch wel wat specialer dan de 147 die Johannes Paulus II tijdens zijn pontificaat zelf heeft verricht.

De verwachting is dat er in de straten en parken van Rome vele Polen zullen slapen voor wie de hotels te duur zijn, maar die toch dit eerbetoon aan 'hun' paus (Pool van geboorte) niet willen missen.

Bij leven al verraste Johannes Paulus II sceptici en gelovigen met cijfers waarmee hij zijn voorgangers ver achter zich liet. Nooit eerder maakte een paus zoveel reizen, was hij zo vaak op televisie te zien, kwamen er zoveel pelgrims naar de algemene audiënties op woensdag, nog nooit verklaarde een paus zovelen zalig dan wel heilig.

Het blijft lastig uit te leggen aan niet-katholieken, wat het bijzondere is van een zaligverklaring. Zoals zoveel in de katholieke traditie bestaat ook dit uit tegenstrijdigheden. Enerzijds is het iets ongrijpbaars, anderzijds komt er een heuse bureaucratie aan te pas, met een bureau dat de procedures streng bewaakt en de wonderverhalen controleert. Want dát is het enige echte harde criterium voor een zaligverklaring: er moet een wonder gebeurd zijn, liefst in de vorm van een genezing, en dat wonder moet de kandidaat-zalige postuum hebben verricht.

Voor een zaligverklaring is een enkel wonder genoeg, voor een heiligverklaring is er een tweede nodig. Op de website www.karol-wojtyla.org kan iedereen voorbeelden insturen. Daar zit dan misschien wel dat tweede wonder bij dat ooit tot een heiligverklaring leidt.

Druk zal het zeker zijn in Rome, hotels, restaurants en souvenirwinkels zijn grote voorstanders van deze zaligverklaring. Ook voor het imago van de kerk kan dit evenement geen kwaad. Zelfs de zwartste scenario's van pr-bazen verbleekten bij de manier waarop de rooms-katholieke kerk de afgelopen twee jaar in het nieuws kwam.

Sceptici opperen dat het Vaticaan de ooit zo populaire superpaus JPII nu inzet om het geschonden aanzien van de kerk wat op te krikken. De Poolse paus, die als geen ander de media inzette voor de katholieke zaak, zou na zijn dood ook dit wonder moeten verrichten en de publieke opinie eens wat positieve gedachten laten krijgen bij het woord 'katholiek'.

Maar volgens andere analisten is het Vaticaan niet zo berekenend en al helemaal niet zo handig in het bespelen van de media, en is deze zaligverklaring toevallig en willekeurig op dit moment, omdat de benodigde procedures nu eenmaal afgerond zijn.

Er is, maakte paus Benedictus in januari bekend, vastgesteld dat een 42-jarige vrouw genezen is van de ziekte van Parkinson, door toedoen van Johannes Paulus II. Toevallig of niet is deze Maria Simon-Pierre een katholieke non en toevallig of niet leed ze aan de ziekte van Parkinson, diezelfde ziekte waar de paus de laatste jaren van zijn leven onder gebukt ging, vooral letterlijk. Uiteraard is Maria Simon-Pierre morgen prominent aanwezig.

Deze wondergenezing maakt de weg vrij voor de zaligverklaring. Niet de vele reizen, niet de ontmoetingen met politici en niet de inzet van de Poolse paus voor de val van het communisme. Zijn biograaf Tad Sculz, een Amerikaan van Poolse komaf, concludeert dat de belangrijkste daad van Johannes Paulus II zijn succesvolle geheime diplomatie is geweest die het einde inluidde van het communisme, eerst in Polen en daarna in de rest van Oost-Europa.

Maar daarvoor bestaat geen beloning. Of in ieder geval heeft de rooms-katholieke kerk daar geen bureau voor. Wat het belang is van de verklaring van morgen, dat is misschien vooral af te meten aan de lijst van aanwezigen.

Om te beginnen moet dus maar blijken hoeveel Polen er naar Rome komen. Afgemeten aan het enthousiasme van de Nederlandse bisschoppen is het morgen in Rome niet zo'n belangrijke dag. Aartsbisschop Eijk, toch bekend om zijn hechte band met het Vaticaan, gaat liever naar Den Haag voor de jaarlijkse viering van het pontificaat van Benedictus. Van de zittende bisschoppen gaat niemand morgen naar Rome. Alleen kardinaal Simonis zal er morgen in Rome bij zijn. Hij is door Johannes Paulus II tot kardinaal benoemd. Hij doorstond in 1985 de vijf beklemmendste dagen van zijn leven tijdens het bezoek van JPII aan Nederland, waarbij kritische katholieken het programma in de war schopten.

Van de Nederlandse politici is de protestantse minister Donner van binnenlandse zaken erbij. België heeft een bredere afvaardiging. Koning Albert II en koningin Paola lietten gisteren de huwelijksviering van de Britse prins William met Kate Middleton schieten om vandaag in Rome te kunnen zijn.

Het bisdom Roermond heeft in verband met de zaligverklaring van Johannes Paulus gebedsprentjes laten vervaardigen, en die deze week verspreid via de parochies en kloosters in Limburg. Ook in andere Nederlandse bisdommen is er grote belangstelling voor de prentjes met op de voorkant een afbeelding van de paus. In totaal heeft het bisdom er 125.000 laten maken. Daarnaast zijn er vijfduizend in het Pools gedrukt, speciaal voor de Poolse gemeenschap.

Dit weekeinde komen in Nederlandse parochies Poolse gelovigen bijeen die niet de reis naar Rome maken. Zij kunnen de plechtigheid live op televisieschermen volgen. En ze kunnen gewoon thuis slapen.


Paus Johannes Pauls II werd als Karol Wojtyla op 18 mei 1920 geboren in de buurt van Krakau. Zijn moeder stierf toen hij 9 was, zijn broer drie jaar later. Hij wilde acteur worden, maar koos later voor het priesterschap. Op zijn 26ste werd hij tot priester gewijd. Hij studeerde in Rome, viel op door zijn talenkennis, zijn sportieve instelling, en zijn energieke gedrevenheid. Op zijn 38ste werd hij tot bisschop gewijd. Hij nam deel aan het Tweede Vaticaans Concilie, begin jaren zestig, dat belangrijke vernieuwingen in gang zette.In 1967 werd hij kardinaal, in 1978 kozen de medekardinalen hem tot paus. Johannes Paulus II was de eerste niet-Italiaanse paus in 455 jaar. De energieke vijftiger maakte al in het eerste jaar van zijn pausschap vele reizen.

Hij zette zich via zijn contacten met de Poolse vakbond Solidarnosc in voor de val van het communisme in Oost-Europa. Volgens analisten moet hij vooral hierom geprezen worden. Hij liet zich stellig uit tegen abortus en tegen het wijden van vrouwen tot priester.

Karol Wojtyla werd geen acteur


In 2000 maakte hij tijdens een bezoek aan Israël diepe indruk door bij de Klaagmuur excuus te vragen voor het antisemitisme dat uit de katholieke traditie voortkwam. Ondanks dat hij zichtbaar leed onder de ziekte van Parkinson bleef hij tot aan zijn dood op 2 april 2005 in functie.

vriendworden

Afdrukken E-mail