|
16e Zondag door het jaar Zondag 18 juli 2010
"Marta en Maria..."
...vreemdeling en huisgenoot
 ROME (Redactie) 18 juli 2010 - Iets later dan gewoonlijk het verslag van deze hete zondag in de Friezenkerk. Vreemdeling en huisgenoot, pastoor Rud Smit uit Bergen op Zoom, ging ons voor in deze ‘in memoriamdienst’.
Het verhaal over die twee zussen, Marta en Maria.
De één druk en attent, de ander, Maria, die de gast echt wil ontmoeten.
Vooraf
René van Hees geeft uitleg over de geschiedenis van de Friezenkerk.
Ondertussen nemen organist Davide Conflitti en cantor Jacob Winter de gezangen door...
en zoeken diaken Kees van Duin en de hoofdcelebrant voor deze zondag, pastoor Rud Smit, een kelk uit.
Concelebrant Marc Lindeijer (r) assisteert de voorganger bij het kleden.
De Viering
Hoofdcelebrant: Mgr. Rud Smit, oud-rector
Aanvang: 10:30u
Intrede
Intredezang: "Heer onze Heer, hoe zijt Gij aanwezig..."
Opening en begroeting
Ik ben blij u allen te mogen begroeten, U die hier vaak komt en de kleine gemeenschap vormt rond dit bijzondere kerkgebouw en u die hier vandaag bent gekomen, als toerrist, op vakantie in Rome, zuchtend onder de hitte en misschien al wat bedwelmd door al het schoons dat hier te zien is. Ik zelf ben hier vreemdeling en huisgenoot. Vreemdeling, omdat ik (nu al weer jaren) in een Nederlandse provincieplaats woon en werk: ik ben pastoor te Bergen op Zoom. Huisgenoot, omdat ik tevoren hier acht jaar woonde en hier steeds was en nu alles weer herken en me verheug over het resultaat van de knappe restauratie.
Wat me ertoe aanzette om op deze julizondag naar hier te komen was mijn wat trage reactie op de berichten dat Dolly ziek was. Dolly Benedetti-van Mierlo, vanaf het begin nauw betrokken bij deze Nederlandse kerk in Rome, sleutelfiguur, bestuurslid van het Willibrordcentrum. Ik wilde haar graag bezoeken, met haar spreken.
Maar ik ben te laat; Dolly is vorige week overleden; gisteren, zaterdag, een week geleden was hier onder grote belangstelling de uitvaartdienst.
Ik heb ervan geleerd: je moet een bezoek aan iemand van wie de dagen geteld lijken niet op je eigen agenda baseren. Maar je moet veel sneller handelen: alles min of meer uit je handen laten vallen en de zieke voorrang geven. Nu ik haar niet meer kan ontmoeten rest mij iets anders: Vanmorgen voorgaan in de eucharistie en van deze dienst een ‘achtdagendienst’ maken, viering met gebed voor de overledene, acht dagen na de uitvaart. Kennen de Italianen deze gewoonte niet ? Of is dit vast gebruik in India en Indonesië, zuidelijke landen waar het lichaam steeds snel begraven wordt, want een dode mag je niet snel vergeten. In veel culturen kent men de gewoonte om aan rouw een programma toe te kennen. En om dan na 8 dagen, na 30 of 40 en na 100, 200 dagen en dan na een jaar, weer samen te komen om voor de geliefde dode te bidden.
In ieder geval: ik wil deze zondagsviering (op deze zonnige zondag) een ‘in memoriamdienst’ doen zijn voor hen die in de kring rond deze kerk, in de afgelopen tien dagen zijn gestorven: Dolly Benedetti- van Mierlo (ik sprak al over haar),
en Ewald Brouwers, overleden in Sassenheim, rond het jaar 2000 enkele jaren in Rome, en op zondag steeds hier.
We bidden dat het met hen mag gaan als met de hoofdpersonen in de Bijbellezingen van vandaag: dat ze gastvrij ontvangen worden, feestelijk onthaald, in het huis van Licht en Vrede.
Dienst van het Woord
Eerste lezing: Genesis 18,1-10a; Albert Kappers, Rome
Psalm na Eerste Lezing: "Wie mag bestijgen, de berg van de Heer..."
Tweede lezing: Kol.1,24-28; Lieuwe Bergstra uit Franeker (Fr)
Evangelie
Lucas 10,38-42; diaken Kees van Duin
Homilie
 Ik keek in mijn computer of ik nog e-mailtjes van Dolly kon terugvinden en ik ontdekte twee kettingbrieven die zij me ooit zond: een brief die je aan een goede vriend of bekende stuurt met de vraag die aan tien anderen door te sturen. Sorry, Dolly, bij mij breekt steeds zo’n ketting.
De eerste brief ging over vriendschap, over de ‘nationale vriendschapsweek’. Ze stuurde een brief vol vrolijke tekeningen en mooie teksten over vriendschap voelen en onderhouden en zo een vriendschapsmuur opbouwen, over de hele wereld. Ik las nu alle teksten en bekeek de plaatjes en zette een groot kruis bij deze tekst:
“Er zullen veel mensen in en uit je leven wandelen.
Maar alleen echte vrienden laten voetafdrukken achter in je hart”.
En ik voel dat het waar is, dat Dolly mij, in de jaren dat ik haar vaak mocht ontmoeten, geraakt heeft en dat er nu haar voetafdruk in mijn hart zit. Bij mij, en bij velen die haar goed gekend hebben.
Bij mij: vanaf mijn komst naar Rome was er een eigen band tussen ons, omdat we uit dezelfde geboortestad komen (Breda) en ook een beetje uit dezelfde kring van familie en bekenden.
We deelden zo veel herinneringen aan ‘vroeger’, maar dat werd algauw zoveel meer: de kijk naar kerk en wereld.
Bij vele anderen zal dat hetzelfde zijn: een eigen band die opgebouwd is op basis van haar natuurlijke charme en toegankelijkheid.
Daarom zit er vandaag die steen in ons hart, omdat ze hier niet is, niet bij de koffie helpt, gastvrij en belangstellend naar alle onbekenden uit Nederland die hier de trap zijn opgekomen, en dat ze hier niet in de kerk zit, om aandachtig te luisteren en om mee te denken over wat we vanuit de bijbel hier horen en overdenken. En om daar haar commentaar op te geven.
Wat denk je ervan, Dolly, over die twee zussen, Marta en Maria, en hoe ze hun gast onthalen? De één druk en attent, ervoor zorgend dat ieder zich op kan frissen om hem of haar daarna te verwennen met hapjes en drankjes. Om daarna dan aan het grote werk te beginnen, de maaltijd waar iedere vrouw des huize haar talent en kunde in etaleert.
En dan de ander, Maria, die de gast echt wil ontmoeten, vragen stelt en luistert, dicht bij hem gaat zitten en zichtbaar geniet van alles wat hij te vertellen heeft.
Tot dan het zusje ingrijpt en zich bij de gast gaat beklagen, maar geen gelijk krijgt, want ze krijgt te horen: ‘allemaal mooi, lieve Marta, maar Maria heeft toch de beste keuze gemaakt.
Wat zou jij over dit alles zeggen, Dolly?
Zou je zeggen dat je er moeite mee hebt en je niet bij die uitspraak van Jezus zou willen aansluiten. En dat er onder de luisteraars veel meer tegenstemmen zullen zijn.
Ik moet het maar eens aan de hele kerk voorleggen en in goede D66 traditie er een referendum over houden: wie krijgt de sympathievoorkeur?
Marta die regelt en aanpakt en zorgt dat alles goed loopt en dat er voor iedereen eten en drinken is? Of Maria die door dat alles heenkijkt, geen poot uitsteekt maar primair in de ander belangstelling heeft?
Ik zie ervan af, van die volksraadpleging met handen opsteken en tellen, omdat u en ik voelen dat het niet klopt, dat we hier een vals dilemma hebben, omdat het allebei moet, en het een niet zonder het ander kan: binnenkant en buitenkant, bidden en werken, ‘ora et labora’, ‘lutte et contemplation’: het actieve en het contemplatieve leven: dat zijn complementaire tegenstellingen: het een kan niet zonder het ander.
Het hoort bij elkaar: de ander in de ogen kijken en de handen uit de mouwen steken:
Het verhaal had een andere afloop moeten hebben. Jezus had moeten zeggen: “Kom, Marta, haast je niet, kom er gezellig even bijzitten en daarna dekken we samen de tafel en na de maaltijd doe ik een schort om en dan doen we samen de afwas”. De twee zusters laten zien wat allebei nodig is. Terugdenkend aan Dolly denk ik dat we haar hier om de dubbelrol moeten herinneren.
Want Dolly hoorde ontegenzeglijk bij de actieven in de kring van de Kerk van de Friezen: bestuurslid vanaf het begin, altijd in de weer geweest voor de koffieclub, waar nodig regelend en beredderend. Met een natuurlijk talent om te zien waar de dingen wringen. Een eminente Marta op wie je altijd een beroep kon doen. Was ze niet in de verpleging begonnen en had ze niet (voor ons hier buiten beeld) jarenlang zorg gedragen voor haar sprankelende Mario ?
Maar ze hoorde evenzeer tot de luisterenden: ze had nooit het hoogste woord, maar zat onbevangen tussen de deskundigen en autoriteiten als degene die alles hoorde en overdacht en er soms het hare van dacht, niet geïmponeerd door Romeins en Nederlands Paars. Haar instrumenten waren: gezond verstand, goede smaak en diep en oorspronkelijk geloof.
Van dat laatste werd ik me bewust toen ik de tweede kettingbrief opnieuw bekeek. Ik vrees dat ik indertijd het bijzondere van die brief over het hoofd gezien heb.
Het is een heel religieuze boodschap die voor mij nu de laatste woorden zijn waarin Dolly tot mij spreekt en die toont dat de Marta die veel heeft beredderd een Maria was die veel heeft gehoord en overdacht.
De tekst is van de H. Theresia van Lisieux, de kleine Franse kloosterzuster die slechts 24 werd en die bijzondere teksten heeft opgeschreven in haar brieven en beduimelde opschrijfboekjes. Over het liefdesgeheim van God. Moge Dol in dat geheim nu zijn opgenomen.
De tekst luidt:
Moge er vandaag vrede zijn in je binnenste.
Moge je op God vertrouwen dat je precies daar bent waar je bedoeld bent te zijn.
Moge je nooit de oneindige mogelijkheden vergeten die uit geloof zijn geboren.
Moge je deze giften die je ontvangen hebt gebruiken, en voegen bij de liefde die jou gegeven is.
Moge je er blij over zijn dat je weet een kind van God te zijn.
Moge zijn aanwezigheid in je lijf zitten en je de vrijheid geven te zingen, te dansen, te prijzen en lief te hebben.
Deze boodschap is er voor ieder van ons.
( Saint Theresa's Prayer:
May today there be peace within.
May you trust God that you are exactly where you are meant to be.
May you not forget the infinite possibilities that are born of faith.
May you use those gifts that you have received, and pass on the love that has been given to you.
May you be content knowing you are a child of God. Let this presence settle into your bones, and allow your soul the freedom to sing , dance, praise and love.
It is there for each and every one of us. Now, send this to 11 people within the next 5 minutes. And remember to send this back. I count as 1...you l'l see why.)
Credo
Voorbeden
Priester: Laat ons bidden tot God onze Vader die ons oproept tot gebed en werk:
Lector: Bidden we voor ieder die –als Martha- zich met al zijn energie richt op zijn taken en zijn werk: dat hij waardering mag ondervinden en dat de activiteiten succesvol mogen zijn maar dat er tegelijkertijd ruimte mag komen voor zoveel meer
Laat ons zingend bidden...
Bidden we voor ieder die –als Martha- zich met al zijn energie richt op zijn taken en zijn werk: dat hij waardering mag ondervinden en dat de activiteiten succesvol mogen zijn maar dat er tegelijkertijd ruimte mag komen voor zoveel meer.
Laat ons zingend bidden...
Bidden we voor ieder die –als Maria- naar het diepere zoeken wil. Voor wie het voortouw nemen in het bidden en mediteren in onze zo materiële samenleving. Voor allen die leven in de contemplatieve kloosters en abdijen.
Laat ons zingend bidden...
Bidden we vandaag voor haar van wie we vorige week afscheid namen: Dolly Benedetti-van Mierlo. Dankbaar herinneren we ons haar inzet en gastvrijheid en haar zorg voor anderen, maar tegelijk ook haar geloof en spiritualiteit. Dat ze nu rusten mag aan de voeten van de Heer.
Laat ons zingend bidden...
Bidden we voor andere dierbare uit de kring van de vrienden van de Kerk van de Friezen: Ewald Brouwers. Jarenlang was hij werkzaam bij de FAO in Rome en hier, samen met zijn vrouw Marlies, een vaste kerkganger. Laten we ook bidden voor Johannes Theodorus Borst, de broer van zuster Cunera, die afgelopen vrijdagmorgen is overleden. Dat Hij en de anderen uit de kring van vroeger, nu omgeven zijn door het Licht van God.
Laat ons zingend bidden...
Laat ons bidden voor de pas benoemde hulpbisschoppen van Den Bosch, Rob Mutsaerts en Jan Liesen, dat zij, onder leiding van de H.Geest en met wijsheid, Mgr. Hurkmans moge bijstaan in het bestuur van het grote bisdom.
Laat ons zingend bidden...
Laten we ook bidden voor zuster Maria de Anima Cristi, die de afgelopen week door de zusters van haar orde ‘Dienaressen van de Heer en de Maagd van Matará’ (Blauwe zusters) is herkozen tot algemeen overste. Dat zij en haar orde hun missiewerk over heel wereld met succes moge voortzetten. En bidden we voor allen voor wie ons gebed vandaag gevraagd wordt: voor mensen die ons dierbaar zijn, hier in Rome en in Nederland.
Laat ons zingend bidden...
Priester: Heer onze God, Gij kent ons hart en weet van al onze wensen en verlangens, wil luisteren naar onze gebeden en wil aanwezig zijn in ons midden, in de tekens van de eucharistie en in alles om ons heen, vandaag en alle dagen, tot in eeuwigheid. Amen
Eucharistische Dienst
Offerande
Gebed over de Gaven
"Door Hem en met Hem..."
"Onze Vader..."
Vredeswens
Communie
Communiezang: "Dankt, dankt nu allen God..."
Slot
Acolieten Henry van Heemskerken, Bergen op Zoom (l) en Bastiaan van Rooijen, Leiden
Slotgebed
Dankwoord diaken Kees van Duin
Zegen en wegzending
"Mijn schild ende betrouwe..."
Na de Viering
't winkeltje werd vandaag verzorgd door Natalie...
... en de koffie door Anna en Marco.
 |
