Restauratie 2011 - tot voltooiing

DROOGKACHELS: HET GEHEIM VAN DE SMID!

Rome 18 mei 2011. Dhr. Hans Vis uit Maasland brengt een bezoek aan de kerk. Hij komt kijken, hoe ‘zijn’ droogkachels erbij staan en geeft aanwijzingen hoe ze moeten functioneren. De Friezenkerk neemt het systeem van klimaatbeheersing over, zoals dat in de Westlandse bloemen- en groentekassen functioneert. Misschien is de H.Geest zoiets als een droogkachel, maar dan om het geloof te doen groeien en bloeien?

bluebar
Op de bijgevoegde foto ziet u Dhr. Hans Vis en pater Tiemen Brouwer, de rector van de kerk bij een van de nieuwe droogkachels, die in de kerk zijn geplaatst. In z’n geheel zijn er vijf gekomen, vier in kerk zelf en een kleinere in de sacristie.

friezenkerk 20110522 001
Deze kachels, die in de nachtelijke uren automatisch aan- en afslaan hebben tot taak om de droogte-vochtigheidsgraad in de kerkruimte op peil te houden. Een van de euvels van Rome is de enorm hoge vochtigheidsgraad , die op sommige dagen optreedt. In de zomer geeft dat een drukkend gevoel. In de winter voelt de lucht veel kouder aan dan deze in werkelijkheid is. De ligging van de Friezenkerk, half ingegraven in de Gianicoloheuvel, versterkt dit verschijnsel alleen maar.

De kachels werken op een sensor. Ze slaan automatisch aan, wanneer de vochtigheid van de lucht boven een bepaalde hoogte komt. Is deze tot een draagbare graad teruggevoerd, dan slaan ze af.
Niet alleen zijn de kachels gevoelig voor de vochtigheidsgraad, maar ook voor de temperatuur. De lucht, die in de kerk wordt geblazen, is bij lagere temperaturen warmer dan bij hogere. Dit maakt het verblijf in de kerk in de wintertijd stukken aangenamer dan dit in het verleden het geval is geweest. De paar gaskachels, die tot nu toe in de winter de kerk verwarmden konden niet verhinderen, dat iedereen verkleumde voeten had en, ondanks een dikkere jas een koud gevoel.

Niet alleen de kachels werken op een sensor, ook de grote ramen bovenin het schip.
Is de vochtigheidsgraad hoog dan gaan ze automatisch dicht totdat de lucht droger is geworden. Gaat de temperatuur omhoog, dan gaan ze automatisch open.
HFR_4334
Het samenspel van luchtblazende droogkachels en bewegende ramen maakt dat de kerk veel minder onderworpen zal zijn aan de extreme vochtigheiddie er op bepaalde dagen in de Romeinse lucht kan hangen.
Het geheim van dit systeem komt uit het Westland. Deze manier van vochtigheid/temperatuurregeling wordt daar al vele jaren in de kassen toegepast. Het was restauratiecommissielid Dhr. Jozef van Ardenne die in gesprek kwam met Hans Vis, toen deze met het zangkoor Let’s sing together uit Maasland in Rome was. Hans raadde onmiddellijk de droogkachels aan om de vochtigheid te lijf te gaan. De firma Vis sponsorde de kachels.
Grote dank aan deze beide heren, die een oplossing vonden voor een nijpend probleem.

Mei 2011 - Schiedamse ondernemer levert en installeert verlichting en geluidsapparatuur voor de Friezenkerk in Rome

Na een voorbereiding van ruim twee jaar heeft het Schiedamse bedrijf PvdM Techniek in mei 2011 de gerestaureerde Kerk van de Friezen in Rome voorzien van nieuwe verlichting en geluidsapparatuur. De Friezenkerk is gelegen op 30 meter afstand van het Sint Pietersplein in het Vaticaan.

PvdM Techniek (Pieter van der Most) was reeds eerder in Rome om de restauratiecommissie te adviseren en het lichtplan te maken. Italiaanse elektriciens hebben gedurende de restauratie alle stroomvoorzieningen en bekabeling aangelegd.

PvdM Techniek heeft geadviseerd te kiezen voor duurzame LED verlichting om de objecten zoals beelden en beschilderingen te belichten. Ook is de geluidsinstallatie uitgebreid met nieuwe microfoons en opname apparatuur.

Pieter van der Most en collega Rob van der Gaag zijn na een week installeren een mooie ervaring rijker.

Voor meer informatie : www.pvdmschiedam.nl

img001
img002
img003
img004
img005
img006
Rome 26 juni 2011

Afscheid van Agnes en Jozef van Ardenne

img100

img096
Mag ik op het einde van deze viering een kort woord richten tot Agnes en Jozef van Ardenne, die na 4 jaar verblijf in Rome de komende week definitief naar Nederland terugkeren.
Vier jaar geleden kwamen jullie hierheen vanwege de benoeming van Agnes tot ambassadeur bij de F.A.O., bij de Permanente Vertegenwoordiging van de Nederlandse Regering bij deze organisatie.
Je zou denken: nou, als dan de laatste dagen worden ingegaan, dan zal het wel heel rustig worden. Maar nee, juist deze zondag valt de keuze van de nieuwe Directeur-generaal van de F.A.O.. Heel spannend is die keuze: wordt het de Braziliaan, wordt het de Spanjaard, wordt het de Irakees, wordt het de Indonesiër, wordt het de Oostenrijker? De aftredende Directeur-generaal heeft 17 jaar aan de top gezeten. Nu is bepaald dat de nieuwe man of vrouw hooguit twee keer 4 jaar deze functie kan uitoefenen. Agnes moet bij die keuze zijn, zodat ze vanmorgen helaas hier niet aanwezig kan zijn.
Jullie thuis, de ambtswoning, aan de Via dei Metelli, vlak bij de Via Appia, een villa met een prachtige tuin, hebben heel velen van ons goed leren kennen. Ieder jaar één of twee keer mochten we als vrijwilligers van de Friezenkerk in een of ander verband daar te gast zijn. En dan werd niet alleen de ruimte aangeboden, ik herinner me hoe verschillende keren b.v. bij de Nieuwjaarssamenkomst jullie ook optraden door een lied te zingen of een gedicht voor te dragen, en dan zetten jullie ons, jullie gasten, aan dit eveneens te doen.
Dank, dat jullie op deze manier er aan hebben bijgedragen om de parochiegemeenschap hier samen te binden, meer één levend lichaam te maken, een term zoals we hoorden in de lezingen van vandaag.
Maar dat is het niet alleen. In de bijbel lezen we, dat in het huwelijk de vrouw de man moet volgen waar deze gaat. Wel, bij jullie is dat andersom geweest. Jozef, al gepensioneerd, jij bent je vrouw gevolgd. Wel, wat kunnen we blij zijn om dit feit dat je dat gedaan hebt en sámen naar Rome bent gekomen.
Ik had indertijd gehoord, dat je een bijdrage had geleverd aan de restauratieplannen van de kathedraal van Rotterdam. Wel eind 2007 hadden we net van de Vrienden van de Friezenkerk het groene licht gekregen om met de restauratie van deze kerk te beginnen, want de fondswerving was zover, dat het verantwoord was om te beginnen. Ik dacht toen: zal ik het vragen, zal ik het niet vragen? Achteraf kan ik slechts blij zijn, dat ik op een avond naar jullie toe ben gestapt en de stoute vraag gesteld heb of je mee zou willen doen aan de restauratie van de Friezenkerk. Je hebt toen meteen ja gezegd. 4 jaar lang ben je lid geweest van de restauratiecommissie. En precies in 4 jaar is de restauratie rondgekomen. Beste mensen, kijkt u maar om u heen, u ziet het resultaat! Overigens was je veel meer dan enkel lid van de commissie. Andere leden niet te na gesproken, kunnen we rustig zeggen dat je de grote stimulator was, de drijvende kracht. We kunnen je slechts bedanken voor je kundigheid, je vindingrijkheid, je oog voor detail. Maar vooral wil ik opnoemen je enthousiasme en je volhouden, want soms was het echt niet gemakkelijk. Je ging echt niet vanaf de kantlijn commanderen, nee, je was niet te beroerd om zelf banken te verschuiven, af te stoffen, een spijker in te slaan, nog tot afgelopen woensdag toe. Héél, héél veel dank voor wat je voor de Friezenkerk gedaan hebt, uit liefde, niet allen voor het gebouw maar ook voor de kerk als gemeenschap.

Gastvrijheid bij jullie thuis, inzet voor de restauratie, de dank zou ik tot uiting willen brengen door een herinnering aan de Friezenkerk te overhandigen. Het is het bekende Titus Brandsmabeeldje, de Zalige na wiens Zaligverklaring in 1985 het allemaal begonnen is, toen Mgr. Muskens zijn schouders eronder is gaan zetten en in 1989 was het zover. Vanaf dat jaar is er iedere zondag hier een Eucharistieviering geweest in de eigen landstaal. (Het beeldje wordt overhandigd)

Maar we zijn er nog niet. We mogen deze kerk als Nederlanders gebruiken, maar hij is eigendom van het Vaticaan. Het Vaticaan heeft er het grootste belang bij wat hier allemaal gedaan is! Ik had Mgr. Lanzani gevraagd om naar hier te komen en je met enkele woorden toe te spreken. Mgr. Lanzani is dé man van de Fabbrica, de kerkfabriek, van de St. Pieter, tevens vicaris van het Kapittel van de Sint Pieter en voorzitter van de Broederschap, die deze kerk in het beheer heeft. Helaas, hij heeft hij vanmorgen dienst in de St.Pieter en meteen daarna een doopsel. Maar hij heeft een pakje overhandigd en een brief daarbij. Deze zal ik nu voorlezen.
(De brief bevat lovende woorden voor de inzet van Jozef voor de restauratie en brengt dank aan het adres van de Nederlandse gemeenschap en aan de Vrienden van de Friezenkerk, wat zij allemaal tot stand hebben gebracht. Jozef maakt het pakje open. Er zit een prachtig boek in over de grotten van de St. Pieter en een kostbare legpenning met de afbeelding van de H. Petrus.
img104

img105

img109
img110
img112

Graag wil ik na deze prachtige woorden van dank aan mijn vrouw en mij U allen deelgenoot maken van een gedachte, die bij mij de laatste tijd is gevormd over de restauratie.
Kan ik dat doen? Ja, dat kan ik doen. Ik heb vijftig jaar in de bouw gewerkt, waarvan 40 jaar in een leidinggevende functie. Een belangrijk deel van mijn werk heeft altijd bestaan uit evalueren van het tot stand gekomen werk:
1. Voldoet het resultaat aan de verwachting,
2. Zijn de kosten en de kwaliteit in verhouding met het geleverde en
3. enz., enz.

Als ik dan terugkijk op de afgelopen vier jaar, die wij hebben geïnvesteerd in de Friezenkerk, dan geef ik een 9+ voor wat uiteindelijk geleverd is.

En als je dan terugkijkt naar de samenstelling van de Restauratie Commissie, dan roept dat vragen op. Vier jaar geleden ontmoetten de leden van deze Commissie met uiteenlopende beroepen en culturele achtergronden elkaar in deze samenstelling voor het eerst.

Ik wil aan U voorstellen: Pater Tiemen Brouwer, Pater Dominicaan, die zich ontpopte als een geweldige leider van de vergaderingen, die contacten maakte en onderhield met alle betrokkenen en die de financiële boekhouding op zich nam.

Als tweede Commissielid, Joost Groenewegen, een whizzkid, die altijd met de laptop aanwezig was en onmiddellijk zorgde voor schema’s: van betalingen, werkzaamheden, opdrachten, leveringen, vergaderingen en over alle planning.
De Italianen waren altijd diep onder de indruk van zijn werk.

Als derde lid wil ik René van Hees noemen. Hij had van ons allemaal de meeste kennis van bouwen in Italië. Hij had al eerder twee huizen gebouwd en was daarom ook met de Italiaanse wet- en regelgeving op de hoogte. Hij wist ook het beste hoe om te gaan met de Italiaanse aannemer en begreep hun cultuur het best. Hij is onmisbaar geweest voor de goede afloop van opdrachten en betalingen.

En dan ikzelf. Ik heb alleen maar verstand van tekenen en bouwen, kosten materialen en uitvoering. In tegenstelling tot de andere drie sprak ik geen goed Italiaans. Deze vier personen hebben zonder enige voorbereiding deze restauratie in vier jaar gerealiseerd, zonder enige persoonlijke kosten in rekening te brengen. Als je terugkijkt en denkt aan een aantal belangrijke beslissingen, die achteraf cruciaal bleken te zijn voor het verloop van de restauratie, dan ben je verbaasd en dankbaar tegelijk. Ik wil graag drie van deze besluiten noemen:

  1. De kerk blijft open tijdens de restauratie. Dat is heel positief geweest voor de pelgrims en toeristen, de sponsors, de Italianen, voor de vrijwilligers. Het heeft ons veel bezoekers opgeleverd.
  2. Onze houding naar het Broederschap, onze medebewoners, dat jarenlang de kerk heeft behoed en beschermd. Onze houding naar het Vaticaan, de eigenaar van de kerk en de grond eronder. We hebben nooit de houding van wie betaalt, bepaalt uitgedragen. We zijn onder leiding van Tiemen en René zeer behoedzaam geweest met onze berichtgeving en schroomden niet om toestemming te vragen, ook al was dat niet altijd nodig. We hebben daarmee veel goodwill verworven.
  3. We wilden graag een Nederlandse bijdrage in materiele zin en dat is goed gelukt met een geschenk uit het Westland: klimaatbeheersing en automatische ramenopeners. Aangevuld met geluid en licht uit Schiedam en handgebakken vloertegels uit Beesel bij Venlo.

Deze drie voorbeelden, maar ook de andere besluiten, die we genomen hebben, hebben bij mij de vraag doen rijzen: Hoe is het mogelijk dat dit allemaal zo is gegaan in deze vier jaar. En dan kom ik eigenlijk maar op één antwoord: dit was de Goddelijke Voorzienigheid. De tweede vraag is vervolgens: Verdienen wij die dan? Ja, zeg ik dan, ten minste een van ons hier aanwezig verdient dit, en dat is Monseigneur Tiny Muskens. Hij is naar Rome gekomen en is ons voorgegaan in de H. Eucharistie, uitgerekend op de laatste dag, dat de voltallige Restauratiecommissie bijeen kan zijn in Rome. Monseigneur Muskens heeft met zijn leven, met zijn werk, met zijn gebed dit resultaat verdiend. De christenen in Nederland mogen daar blij mee zijn. Zij gaan wellicht nog moeilijke jaren tegemoet. Maar zij weten, dat er vlakbij het graf van de H. Petrus een Nederlands baken, een Nederlandse gebeds- en rustplaats voor hen is. Een ontmoetingsplek voor alle Nederlandse gelovigen. Mocht Monseigneur Muskens ons ontvallen, (we hopen, dat dit nog lang niet het geval is), dan hoop ik, dat zij via het Mgr. Muskensplein en langs zijn standbeeld van een pelgrim op tocht (afbeelding Mgr.Muskens 1990) de Friezenkerk zullen ingaan om weer nieuwe moed en inspiratie op te doen. Ik vraag René van Hees om voor de benaming van het plein en het standbeeld te zorgen. Ik dank U voor Uw aandacht.

img114


img115
Een bloemetje voor Agnes van Ardenne met dank voor haar gastvrijheid en hulp aan de Friezenkerk

bluebar

img020Rome 28 oktober 2011
Onder grote belangstelling wordt op deze avond het gerestaureerde orgel ingezegend door Mgr. Vittorio Lanzani van de Fabbrica van de St.Pieter, met daarna de inauguratie van het orgel door
Dhr. Liuwe Tamminga.
De restaurateur Pietro Corna uit Bergamo is aanwezig met vrouw en kinderen.
Hij krijgt alle lof. Ieder is het erover eens: het orgel is prachtig van klank.
Lees verder...


bluebar

Zondag 30 oktober 2011 Restauratie voltooing

De restauratie van de Kerk der Friezen, door vele vrijgevige handen geholpen, is op 30 oktober jl. tot een succesvol einde gebracht. Een indruk van de feestelijke viering met persoonlijke reacties op de restauratie van Maria Martens, lid bestuur St. Vrienden van de Friezenkerk, Ed Nijpels, voorzitter St. Vrienden van de Friezenkerk en Mgr. A. van Luyn. video Lidy Peters

Aanvullende informatie:
Rome (door Lidy Peters) 29 oktober 2011 – Het historische orgel van de Kerk der Friezen in Rome is gisteravond plechtig ingezegend door mgr. Vittorio Lanzani, delegaat van de Fabbrica van de Vaticaanse Sint-Pietersbasiliek.

Gerestaureerd
In april werd het gerestaureerde orgel in de Kerk van de Friezen opgeleverd. Daarop volgde een periode van inspelen. Het orgel wordt nu elke zondag gebruikt tijdens de vieringen voor Nederlandse pelgrims en toeristen.

Concert
De inzegening ging gepaard met een orgelconcert gegeven door de in Friesland geboren Liuwe Tamminga, titulair organist van de Basiliek San Petronio te Bologna. Maestro Tamminga wordt beschouwd als een van de grootste huidige musici van het Italiaanse orgelrepertoire van de 15e en 16e eeuw.
Aanwezig bij inzegening en concert was het voltallige bestuur van de Stichting Vrienden van de Friezenkerk. Voorzitter Ed Nijpels bedankte Maestro Tamminga en herinnerde eraan dat hij op verzoek van koningin Beatrix gespeeld had tijdens de uitvaart van prins Claus.

bluebar