Restauratie Vervolg - 2009

Woensdag 3 februari 2009

img1

Voor Kerst werden de steigers voor de derde en laatste keer verplaatst binnen het schip van de kerk, dus het wordt weer eens tijd om poolshoogte te gaan nemen. En ja, inderdaad, op deze woensdagmorgen zijn de vier restaurateurs volop aan het werk. Met zijn drieën plegen ze een onderonsje om te kijken hoe het verder moet. En nummer vier vult de in de muur gekapte sleuven op met cement. De hele bedrading en electriciteit wordt vernieuwd en in een moeite door dan ook maar meteen naar boven, via de traphal, naar de Titus Brandsmazaal.

img2

Het doksaal en het historische orgel staan ingepakt in de plastic ook op hun restauratie te wachten. Het is de bedoeling om het orgel gerestaureerd te hebben voor 15 november. Op die datum zal namelijk het in Nederland opgerichte projectkoor naar Rome komen om de zondagse eucharistieviering op te luisteren. In de maanden daarvoor organiseren en zingen zij diverse concerten, waarvan de opbrengst aan de restauratie van het orgel gespendeerd zal worden.

img3

De kerk ligt er wat stoffig bij, te wijten aan het kappen van de sleuven voor de stroomdraden. Maar vanaf de steiger heb je al een prachtig zicht op het gerestaureerde gedeelte op het koor en in het voorste deel van de kerk. Het geeft een indruk van hoe mooi de kerk er uit zal zien na de voltooiing van de restauratie.

img4

P. Tiemen Brouwer, o.p., de pastoor van de Nederlandse parochie die aan de Friezenkerk verbonden is, troont me mee naar het zijlokaaltje van de sacristie. Daar was al enkele jaren de zogenaamde “gedachteniskapel”, met een aantal kruisjes van overleden Nederlanders die een band met de Friezenkerk hadden.

img5

ernaast blijkt een ruimte te grenzen, die vol zat met aarde en beenderen – de resten van leden van de broederschap die al eeuwenlang “onze” kerk gebruikt en nu mee-gebruikt. De muur is geopend en er zal ook een verbinding met de sacristie gemaakt worden. Met een klein gedachtenisaltaartje wordt dat een mooie kapel in feite van een kerkhof, dat zich naast en onder de sacristie en kerk bevindt.

(Uw verslaggever ter plaatse)

Meer foto’s

img6

Met zijn drieën plegen ze een onderonsje om te kijken hoe het verder moet.

img7

En nummer vier vult de in de muur gekapte sleuven op met cement.

img8

De hele bedrading en electriciteit wordt vernieuwd en in een moeite door dan ook maar meteen naar boven, via de traphal, naar de Titus Brandsmazaal.

img9

Woensdag 25 maart 2009

Steigers, steigers, en nog eens steigers…


Tegen elkaar op restaureren...

img1

De restauratie van de Friezenkerk gaat goed vooruit. Zelfs zo goed dat de buren” van de Sint Pieter er ook zin in gekregen hebben. Letterlijk aan de voet van de trap die naar ons kerkje leidt, op de dorpel zullen we maar zeggen, is het Vaticaan begonnen een grote steiger neer te zetten. Natuurlijk, er is altijd baas boven baas. De steigers in ons aller Friezenkerk kunnen het niet halen bij de stellages die op het Sint Pietersplein verrijzen. Een ding is wel zeker: wij zullen al klaar zijn met onze restauratie als ze rond de colonnades van het Sint Pietersplein nog niet halfweg gaan zijn.

img2

Eerste resultaten...

img3

De altaarruimte is al in zijn oude glans hersteld. Nu is ook het gehele plafond te bewonderen, en zeker op een lichte zonnige lentedag als vandaag. Verder hebben de restaurateurs het gedeelte van de kerk op en onder het doksaal aangepakt.

img4

De orgelkast van het historische 17-de eeuwse orgel is “ontverfd” en verschijnt nu in een prachtige natuurlijke houtkleur.

img5

img6

Vandaag waren de restaurateurs aan de kolommen onder het doksaal, aan de ingang van de kerk bezig.

Harde discussies...

img7

Ja, die worden niet enkel in het parlement gevoerd. Ook onder specialisten-restaurateurs kan de discussie oplopen. Vooral als het allemaal Italianen zijn en ze het over belangrijke zaken hebben, zoals welke stuc er op de muren moet komen en hoe de bestaande stuc gerestaureerd moet worden. Dan is goede raad duur. Omdat de meningen nog niet te verzoenen waren, komt er binnenkort een firma uit het Noorden van Italië om het nog eens allemaal na te kijken en die hopelijk goede raad te geven. Van veel korterbij, namelijk uit Rome, is een andere gespecialiseerde firma bezig met het ontwerpen van twee vloertypes, waaruit dan gekozen kan worden.

Waar hangt de klepel...

img8

Uw verslaggever was jammer genoeg te laat om aanwezig te zijn bij het luiden van de klokken in de historische 12-de eeuwse “campanile” – en dat gebeurde nog op de goede ouderwetse manier: aan een dik touw en met de hand. Er zijn plannen om weer op geregelde tijdstippen te gaan luiden. Hopelijk krijgen we dan met de Friezenkerk geen buren op ons dak die willen slapen, zoals op sommige plaatsen in ons vaderland. In elk geval is vandaag duidelijk geworden, dat er in elke klok een klepel hangt, en dat ze het nog doen!

De sacristie...

img9

Omdat de steigers nu in de rechterzijbeuk geplaatst zijn, kun je van boven in de sacristie kijken. Zo hebben de concelebranten onze sacristie nog nooit gezien.

img10

En je kunt nu ook vaststellen dat het koor van onze kerk inderdaad maar op een paar meter afstand van het generalaat van de Jezuïeten ligt, en helemaal in hun tuin. Een vrij uniek gezicht.

Na gedane arbeid...

img11... is het goed rusten. De pastoor van de parochie der Friezenkerk, P. Tiemen Brouwer, O.P. (rechts), zit hier aan de koffie met vrijwilligster Amelberga Scarpocchi-Duijf voor de nabespreking met Ir. Jozef van Ardenne, afkomstig uit Rotterdam. Deze laatste leidt de verbouwing met zijn kennis van zaken.

"Steigers, steigers..." ... en nog eens steigers

img-25maart

ROME 25 maart 2009
- De restauratie van de Friezenkerk gaat goed vooruit. Zelfs zo goed dat “de buren” van de Sint Pieter er ook zin in gekregen hebben. Letterlijk aan de voet van de trap die naar ons kerkje leidt, op de dorpel zullen we maar zeggen, is het Vaticaan begonnen een grote steiger neer te zetten. Natuurlijk, er is altijd baas boven baas. De steigers in ons aller Friezenkerk kunnen het niet halen bij de stellages die op het Sint Pietersplein verrijzen. Een ding is wel zeker: wij zullen al klaar zijn met onze restauratie als ze rond de colonnades van het Sint Pietersplein nog niet halfweg gaan zijn.



"Restauratie in de Friezenkerk..."
Een tussenstand

img-16sept

ROME 16 september 2009
- Het is een hele tijd geleden dat er nog nieuws vanuit de Friezenkerk was met betrekking tot de restauratie. Niet dat er niets gebeurd is; maar gedurende de Romeinse zomer is het nu eenmaal wat rustiger. Iedereen die niet in de Eeuwige Stad moet blijven, zoekt het elders. Maar vanmorgen kwamen we op het juiste moment om een tussenstand van de restauratie op te maken.



img1

Het is een hele tijd geleden dat er nog nieuws vanuit de Friezenkerk was met betrekking tot de restauratie. Niet dat er niets gebeurd is; maar gedurende de Romeinse zomer is het nu eenmaal wat rustiger. Iedereen die niet in de Eeuwige Stad moet blijven, zoekt het elders. Maar vanmorgen kwamen we op het juiste moment om een tussenstand van de restauratie op te maken.

Een huishouden van Jan Steen...

img2

... ofwel een winkel van sinkel. Daar leek de kerkruimte op vanmorgen. Oorverdovend lawaai vanwege de steigerbouwers, de altaarruimte leek meer op een rommelhok, ofwel een opslagplaats van Spullenhulp. Met het enige verschil dat alle spullen liturgisch van aard waren. Bijna niet te geloven dat er toch op zondag gewoon de eucharistie gevierd kan worden. In elk geval: dit enkel maar om te zeggen dat de dingen vooruit gaan. Juist in deze dagen wordt de steiger verplaatst van de rechter- naar de linkerzijbeuk. Dat betekent dat de restaurateurs de rechterzijbeuk aan het afwerken zijn, en dat ook de restauratie van de sacristie bijna klaar is. Als dan links het werk af zal zijn, ontbreekt aan de restauratie enkel nog de nieuwe vloer in het kerkschip en de reparatie van het historische orgel.

Een grote gebeurtenis

Op 15 november staat een happening gepland op onze agenda, eigenlijk ter viering van de afsluiting van de restauratie. Die datum wordt mogelijk niet helemaal gehaald. Maar de happening gaat toch door. Het projectkoor voor de restauratie (opgericht speciaal om de restauratie van het 17-eeuwse orgel te helpen bekostigen) komt namelijk naar Rome. Natuurlijk zal er een afvaardiging present zijn van de Stichting Vrienden van de Friezenkerk. Mgr. Ad van Luyn zal voorgaan en de eucharistie wordt uitgezonden door de KRO als de reguliere zondagsviering.

Ontdekkingen rond de sacristie

img3

Deze subtitel klinkt bijna als een onthulling in een van de boeken van Dan Brown. De restaurateurs deden wel ontdekkingen, maar ze waren niet in de orde van onthullingen over geheime genootschappen en zo. Naast de al bekende gedachteniskapel, enkele jaren geleden gerestaureerd, vond men zomaar een tamelijk grote onbekende ruimte. Deze bleek gevuld met knoken en schedels tot ongeveer een meter hoogte. Deze menselijke resten zijn allemaal herbegraven in een krypte onder de sacristie (“Coemeterium”), zodat deze ruimte zijdelings van de sacristie in de toekomst gebruikt kan worden. De band met deze oorspronkelijke begraafplaats zal behouden blijven door het inmetselen van een historische marmeren plaat met dezelfde titel “Coemeterium” (= kerkhof). Verder denkt men eraan het liturgisch vaatwerk op een smaakvolle manier in deze ruimte op te bergen, resp. tentoon te stellen. Toen dan ook de gedachteniskapel onder handen werd genomen, ontdekte men onder de zichtbare vloer een eeuwenoude vloer van kleine, historische baksteentjes. Met als mooi detail een originele St. Jacobsschelp. Bouwkundige Jozef van Ardenne, die de restauratie technisch begeleidt, toont vol trots de schelp en diverse eeuwenoude potscherven. Het is typisch voor Rome dat wanneer de schop ergens de grond ingaat, men meteen resten uit alle voorgaande eeuwen vindt.

Publieke ruimte

Het kerkbestuur met de technische begeleiding plant nu ook de sacristie dermate in te richten, dat deze ruimte gedurende de week open kan blijven en dus bezocht kan worden. Voor de nieuw ontdekte ruimtes en de sacristieruimte als zodanig is dat zeker de moeite. In de zijmuur van de sacristie hebben de restaurateurs een volledige pilaar van de historische Friezenkerk uit de twaalfde eeuw blootgelegd. In de kerk zelf ziet men de 17-eeuwse “verpakking” van die zuilen, die allemaal nieuw gestucadoord werden in de mode van die tijd.

Fotogalerij:

img4

img5

img6

img7

img8

img9

Bouwkundige Jozef van Ardenne, die de restauratie technisch begeleidt, toont vol trots een originele St. Jacobsschelp en diverse eeuwenoude potscherven.

img10

img11